جمال الدين محمد الخوانساري
226
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
8094 من كثرت ريبته كثرت غيبته . هر كه بسيار باشد ريبهء أو بسيار باشد غيبت أو ، « ريبه » بكسر راء بىنقطه وسكون ياء دو نقطهء زير بمعنى قلق واضطرابست وبمعنى تهمت وبدگمانى نيز آمده وبنا بر اوّل ممكن است كه مراد ترغيب در حلم وبردبارى باشد واين كه كسى كه چنان نباشد وزود از جا برآيد وقلق واضطراب كند مردم غيبت أو بسيار كنند ، وبنا بر دويم معنى اين باشد كه كسى كه بمردم بدگمان باشد ومتّهم دارد ايشان را بسيار مىشود غيبت أو مردم را ، يا اين كه كسى كه بسيار خود را در معرض تهمت آورد مثل اين كه مصاحبت با بدان وفاسقان كند بسيار مىشود غيبت مردم أو را . 8095 من كثر مزاحه قلّت هيبته . هر كه بسيار شود مزاح أو كم شود هيبت أو . 8096 من أفشى سرّك ضيّع أمرك . هر كه فاش كند سرّ ترا ضايع كند كار ترا . 8097 من أطاع أمرك أجلّ قدرك . هر كه أطاعت كند فرمان ترا بزرگ گرداند قدر ترا ، مراد ترغيب در رعايت - كردن چنين كسيست . 8098 من أراد السّلامة فعليه بالقصد . هر كه خواهد سلامتى را پس بر اوست ميانهروى ، يعنى ميانه روى در هر باب سبب سلامتى مىشود از آفات دنيا وآخرت . 8099 من غالب الضّدّ ركب الجدّ . هر كه خواهد غلبه كند بر دشمن سوار شود جدّ را ، يعنى بايد كه كمال جدّ